Tết đến, những miền quê Bắc Bộ có cái tục dâu rể mới đi nhận họ. Chưa kịp "hoàn hồn"sau lễ cưới, các cặp vợ chồng trẻ lại phải méo mặt lo mua quà về quê "lại mặt" hai họ.
Chúc Tết, nhận họ + tiền lễ, tiền quà

 Đi chúc Tết, chẳng mấy ai lại đi... tay không. Nhất là những cặp vợ chồng mới cưới. Dâu rể mới lần đầu kiến diện quan viên hai họ mà đi tay không, với dăm ba câu chúc sức khỏe, e là chưa đủ "trọng lượng". Phải có chút gì cho phải phép.

Đành rằng xách quà đến đâu cũng nghe cái câu cũ rích: "Các cháu bày vẽ làm gì, tình cảm với nhau là quý rồi!". Nhưng nay đã thành cái lệ, biết làm sao khác được.Thế là công việc lên danh sách quà mừng họ hàng đôi bên khiến các tân dâu rểphải vò đầu bứt tai.

Cô dâu mới Lan Anh (Khâm Thiên, Hà Nội) mới lên xe hoa về nhà chồng tháng 11 năm nay, khoe tôi bản danh sách "những địa chỉ cần tới trong dịp Tết". Nhìn sơ sơ đãthấy có 20 "trọng điểm" và dăm bảy điểm đánh dấu đỏ được cô dâu mới giải thích là những điểm quan trọng, cần phải "chi đẹp": "Đây là ông bà cô, ông chú ruột, kia là sếp của vợ, của chồng, cả những chỗ mừng cưới nhiều nữa". Làm một phép tính nhanh: một món quà xoàng xoàng cũng trên dưới một vài trăm ngàn, nhân với 20 địa chỉ, tròm trèm dăm triệu bạc. Đó mới là quà "lại mặt" theo mức trung bình, chứ nhiều nơi sang thì phải mất một vài triệu cho một địa chỉ là chuyện thường.

Ở thành phố, các mối quan hệ ngày nay đã đơn giản hóa rất nhiều. Nhưng ở miền quê thì "dâycà dây muống" rất dài. Nhìn vào "hệ thống" ông bà, cô dì, chú bác mà bà mẹ chồng liệt kê cho cô dâu 20 tuổi N.T.H. (Văn Giang, Hưng Yên) thì thấy muốn xỉu! Bảy, tám bà cô, hơn chục ông chú, chưa kể các anh, các chị, hàngtá các cháu xếp hàng háo hức chờ chú rể mới lì xì đầu năm.

Chạy sô 3 ngày Tết

Anh M., mới trảiqua cuộc báo hỉ năm trước nhớ lại: "Để tránh bỏ sót dẫn đến bị hiểu nhầm là "không biết điều", hai vợ chồng tôi phải lên danh sách, chuẩn bị quà từ vài tuần trước Tết. Quê vợ tận Nam Định, họ hàng bên ngoại đông, người quê lại quý khách và dễ mếch lòng. Ai cũng một mực đòi giữ cháu rể mới ở lại dùng bữa. Chối thì bị "đe": "Mày muốn bác giông cả năm à?".Mấy ngày Tết bơ phờ công cuộc chạy "sô".
Đã thế, những chú rể mới đi đến đâu cũng phải "chén chú chén anh", bị những đàn anh, những ông em họ cụng ly, "thách đấu". Uống thì dở, mà không uống thì bị đánh đồng với tật "khinh người". Có chú rể nọ, uống nhiều say quay lơ, chửi vung vít ông anh họ đằng vợ. Thế là cỗ Tết nhận mặt anh em hóa ra trận hỗn chiến. Cô dâu mới khóc dấm dứt, mất mặt với bà con họ hàng.Cũng có cặp chỉ vì bỏ sót qua nhà một ông bác mà bị ông giận tím mặt, đi kể xấu khắp làng: "Cháu chắt gì cái quân mất gốc, ở thành phố mấy năm chưa chi đã quên hết họ hàng, chú bác". Cả cái Tết của đôi vợ chồng trẻ đâm ra mấtvui.

Cô dâu Thiên Hàlà gái Sài Gòn gốc, lấy Nguyễn Mạnh Phú, một chàng trai quê Thái Bình. Tết năm ngoái họ đưa nhau về ra mắt họ hàng. Bà mẹ chồng dặn hai con: "Các con phải đi hết lượt họ hàng, từ bên họ nhà bố, họ nhà mẹ cả (bà vợ cả đã chết của bố), họ bên mẹ". Tổng cộng là gần 60 gia đình. Cô con dâu mới được chồngchở đi bằng xe đạp, đường quê xóc dằn ê hết cả mông.
Chạy sô hết ba ngày Tết mới đi được già nửa, ấy là ngồi mỗi nhà dăm bảy phút.Cô dâu mới mệt phờ phạc. Phải hết một tuần mới trọn "tour". Đã có lúc cô bật khóc nói dỗi với chồng: "Sao họ nhà anh lắm thế! Chả trách mà dân số tăng vùn vụt!". Anh chồng đang bực mình cũng phải phì cười. Thực ra, trongsố danh sách mẹ dặn đi thăm ấy, có người anh chỉ gặp khi đi ăn giỗ họ! Nhưng vẫn đi thăm cho phải phép. "Lệ làng" đã định, cấm có cãi!